واژه‌ها و قصۀ فاصله‌ها

من خیال می‌کنم واژه‌ها زنده‌اند و نفس می‌کشند. اگر میان متن می‌نشینند و جمله‌ها را می‌سازند، نه چون کارشان این است؛ واژه‌ها برای تمام معنایی که به نوشته‌ها می‌بخشند، مستحق توجه و عشق‌اند.

و این عشق را ما آدم‌ها به آن‌ها تقدیم می‌کنیم.

هربار که نوشته‌های‌مان را می‌خوانیم و سعی می‌کنیم هیچ عیب و غلطی میان متن نباشد، آن وقت است که به تک‌تکِ آن‌ها عشق بخشیده‌ایم و معنا.

معنا را ما می‌آفرینیم. هنگامی که فاصله‌ها را اصلاح می‌کنیم و قدر و اندازۀ فاصلۀ درست را برای هرواژه در نظر می‌گیریم. واژه‌ها زنده‌اند و فرق میان فاصلۀ درست و غلط را می‌فهمند و زمانی که واژه‌ها را بی‌توجه به خواست‌ قلبی‌شان از فاصلۀ درست و منطقی دور می‌کنیم، جز متنی آشفته و نابه‌سامان برای‌مان باقی نمی‌ماند.

فعل‌ها و کلمه‌ها و دیگر نوع واژه‌ها زمانی که به واژۀ دیگری اضافه یا چسبانده می‌شوند، نیاز دارند که در قدم اول در درست‌ترین حالت ممکن شناخته شوند. فاصله‌ها را همۀ ما می‌شناسیم. می‌دانیم که وقتی فاصله‌ها زیاد شود، آن مکانی که خالی می‌ماند، فقط متن را بی معنا می‌کند و دراز؛ بی‌آنکه از قاعده و قانون خاصی پیروی کند. البته شاید قانون‌مداری آن‌قدرها هم مفهوم دوست‌داشتنی و دلپذیری نباشد؛ اما وقتی که چهارچوب‌ها را بی‌اندازه کنار می‌زنیم و آشفته‌بازاری می‌سازیم که هزارتا عاقل هم نمی‌تواند جمع‌اش کند، آن‌وقت هم اوضاع دلپذیری نساخته‌ایم.

سالی که برای کنکور مطالعه می‌کردم، مدام فراموشم می‌شد لباس‌ها را توی کمد و کتاب‌هایی را که خواندن‌شان تمام می‌شود، بگذارم توی کتاب‌خانه. هربار مادرم را زجر می‌دادم. البته او هیچ‌وقت از من نظم آن‌چنانی و خاصی نمی‌خواست. او فقط می‌گفت برای آرامش بیشتر و حال خوب خودت هم که شده سعی کن هرچیزی را سرجای خودش بگذاری. همین.

واژه‌ها هم توقع زیادی از ما ندارند. حتی هیچ‌وقت نمی‌خواهند در قدم اول متن را جاستیفای کنیم یا حتما از راست به چپ بنویسیم یا حتی قلم متن را اصلاح کنیم. واژه‌ها تنها حرف‌شان همین است که: «آهای دوستِ من! نیم‌فاصله یا نیم‌جدا را می‌شناسی؟ همینی که میان نیم و جدا درج شده. فاصلۀ کامل را می‌شناسی، همانی که میان تمام واژه‌های معنادار درج می‌کنیم؟»

خیلی آسان می‌شود واژه‌ها را با فاصله‌ای درست و منطقی، آن‌طور که هم خودشان حال خوبی داشته باشند توی متن و هم حال بهتری به خواننده ببخشند شناخت و خیلی آسان‌تر نوشت‌شان.

آن قانونی که ازش حرف می‌زدم همان فرهنگستان است. فرهنگستان شیوۀ درست و فکرشده‌ای را ارائه می‌دهد تا با همان متن‌های‌مان را بسنجیم و بفهمیم برای مثال سپاسگزار را باید با نیم‌فاصله نوشت یا بدون فاصله و چسبان؟

دکتر علی‌اشرف صادقی و زهرا زندی‌مقدم «فرهنگ املایی خط فارسی» را جمع‌آوری کردند و حالا ما می‌توانیم به‌آسانی فاصلۀ درست را از نادرست تشخیص بدهیم و متن‌هایی بنویسیم زیباتر از برگ گل.

این فرهنگ را می‌توانید از اینجا دانلود کنید. این هم نشانیِ فرهنگستان زبان و ادب فارسی که فراوان زحمت می‌کشند.

البته موسسۀ ویراستاران یک فرهنگ املایی برخط (آنلاین) طراحی کرده که کارمان بیش از پیش آسان شده و تنها با چند کلیک به املای درست واژۀ مدنظرمان می‌رسیم.

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

فوتر سایت

سایدبار کشویی

یک جایی خواندم که آدم اگر هرروز متولد نشود، حتما یک روز در میان می‌میرد. راستش من تصمیم گرفتم گوش به زنگ تولدهای دوباره‌ام باشم اینجا. اینجا در شکریفا.

دسته‌ها

بایگانی تاریخ خورشیدی